Rozmieszczenie gaśnic należy zaplanować tak, aby z każdego miejsca, w którym może przebywać człowiek, najbliższa gaśnica była dostępna w odległości nie większej niż 30 m. Zgodnie z § 33 rozporządzenia przeciwpożarowego dojście musi mieć co najmniej 1 m szerokości, a sprzęt powinien być widoczny, łatwo dostępny i chroniony przed uszkodzeniem oraz ciepłem.
Gdzie powiesić gaśnicę?
Odpowiedź na pytanie, gdzie powiesić gaśnicę, zaczyna się od wyboru miejsca widocznego i łatwo dostępnego. § 33 ust. 1 rozporządzenia wskazuje w szczególności wejścia, klatki schodowe, korytarze oraz wyjścia na zewnątrz. Są to punkty, które użytkownicy obiektu mogą szybko zidentyfikować także w sytuacji zagrożenia.
Gaśnica nie powinna znajdować się w miejscu, w którym może zostać uderzona, przewrócona albo uszkodzona podczas codziennego użytkowania pomieszczenia. Nie wolno lokować jej przy piecach, grzejnikach ani innych źródłach ciepła. Rozporządzenie z 2023 r. nie podaje liczbowej odległości od urządzeń grzewczych; wymaga natomiast ochrony sprzętu przed ich działaniem.
Przy planowaniu punktów gaśniczych nie należy ograniczać się do ustawienia sprzętu przy jednym wejściu do budynku. Rozmieszczenie gaśnic trzeba sprawdzić w całym obiekcie: na trasach komunikacyjnych, przy schodach oraz przy wyjściach. Liczbę urządzeń dobiera się odrębnie od ich lokalizacji, dlatego warto sprawdzić, ile gaśnic w budynku jest potrzebnych dla konkretnego obiektu.
Jaka może być maksymalna odległość do gaśnicy?
Zgodnie z § 33 ust. 2 pkt 1 maksymalna odległość do gaśnicy wynosi 30 m. Limit dotyczy każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, a nie wyłącznie stanowisk pracy, wejść czy pomieszczeń wspólnych. W praktyce należy przejść trasę od najdalszych punktów użytkowanych przez ludzi do najbliższej gaśnicy i ocenić, czy granica 30 m nie została przekroczona.
Jak sprawdzić odległość 30 m?
Kontrolę wykonuje się dla wszystkich obszarów dostępnych dla osób przebywających w obiekcie. Szczególnej uwagi wymagają długie korytarze, pomieszczenia położone za drzwiami, klatki schodowe oraz części budynku oddzielone ścianami lub zmianą kierunku komunikacji. Gaśnica widoczna z jednego końca korytarza nie rozwiązuje problemu, jeśli z drugiego końca odległość przekracza 30 m.
Odległość i dobór urządzenia to dwie różne kwestie. Nawet prawidłowo rozstawione punkty gaśnicze muszą odpowiadać zagrożeniom występującym w danej strefie. Pomocne jest porównanie, jakie zastosowanie mają poszczególne rodzaje gaśnic, ponieważ gaśnica musi być nie tylko blisko, ale też właściwa do przewidywanego rodzaju pożaru.
Ile miejsca zostawić przed gaśnicą?
Do każdej gaśnicy należy zapewnić dostęp o szerokości co najmniej 1 m. Wymóg wynika z § 33 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przeciwpożarowego. Dotyczy on realnego dojścia do sprzętu, dlatego nie można uznać za dostępne miejsce zastawione kartonami, meblami, paletą, wyposażeniem biurowym albo elementami ekspozycji.
Pas o szerokości 1 m powinien umożliwiać podejście, chwycenie gaśnicy i jej zdjęcie bez przesuwania przeszkód. Nie wystarczy, że sama gaśnica jest widoczna ponad regałem lub za otwartymi drzwiami. Oznakowanie gaśnicy nie zastępuje drożnego dojścia: znak może wskazywać lokalizację sprzętu, ale nie usuwa przeszkód stojących na trasie.
Kontrola dostępu krok po kroku
- Sprawdź, czy przed punktem gaśniczym pozostaje co najmniej 1 m szerokości dostępu.
- Usuń przedmioty odkładane tymczasowo: paczki, krzesła, kosze i wyposażenie magazynowe.
- Oceń, czy otwierane drzwi nie blokują dojścia o szerokości 1 m.
- Potwierdź, że gaśnicę można zdjąć bez przesuwania innych przedmiotów.
W obiektach podlegających przepisom pożarowym ostateczną ocenę rozmieszczenia, wysokości montażu i zgodności oznakowania należy powierzyć osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje z zakresu ochrony przeciwpożarowej; nie wolno zasłaniać dojścia do gaśnicy ani montować jej w sposób sprzeczny z instrukcją producenta.
Na jakiej wysokości zamontować gaśnicę?
§ 33 rozporządzenia z 2023 r. nie określa jednej uniwersalnej wysokości montażu gaśnicy. Nie należy więc przyjmować jednej wartości dla każdego typu urządzenia, uchwytu i miejsca użytkowania. Wysokość trzeba ustalić zgodnie z instrukcją producenta konkretnej gaśnicy albo zastosowanego uchwytu.
Punkt montażu powinien zapewniać stabilne zamocowanie, widoczność oraz łatwe zdjęcie sprzętu. Trzeba także zachować wymagany dostęp o szerokości 1 m i wybrać miejsce nienarażone na uszkodzenia mechaniczne. Jeżeli gaśnica jest umieszczona w ciągu komunikacyjnym, jej lokalizacja nie może utrudniać przejścia ani narażać urządzenia na potrącenie.
Przy wyborze wysokości warto ocenić ją razem z położeniem znaku F001. Sam znak ma prowadzić użytkownika do punktu gaśniczego, natomiast uchwyt musi pozwolić na sprawne zdjęcie urządzenia. Widoczny znak umieszczony nad gaśnicą nie usprawiedliwia montażu, który utrudnia dostęp lub jest niezgodny z instrukcją producenta.
Czy miejsce gaśnicy trzeba oznakować?
Do oznaczenia miejsca przechowywania gaśnicy stosuje się znak F001 „Gaśnica” według ISO 7010 z 2011 r. Znak powinien być wykonany w barwach bezpieczeństwa zgodnych z ISO 3864-1 i ISO 3864-4. Oznakowanie gaśnicy jest szczególnie ważne wtedy, gdy urządzenie znajduje się przy wejściu, na korytarzu albo w miejscu, w którym może zlewać się z wyposażeniem wnętrza.
Format znaku dobiera się do rzeczywistej odległości obserwacji oraz warunków oświetlenia. Katalog BOLD / TabliceBHP z 2019 r. podaje zależność l = z₀ × h, gdzie l oznacza maksymalną odległość prawidłowego odczytu, a h wysokość znaku. Gdy wartość z₀ nie jest znana, przyjmuje się 60; przy słabym oświetleniu stosuje się współczynnik 0,5, czyli wartość 30.
| Element | Wymaganie lub wartość | Podstawa |
|---|---|---|
| Maksymalna droga dojścia | 30 m | § 33 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przeciwpożarowego |
| Minimalna szerokość dostępu | 1 m | § 33 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przeciwpożarowego |
| Przykładowe formaty znaku F001 | 150 × 150 mm, 200 × 200 mm, 350 × 350 mm, 500 × 500 mm | Format dobiera się do odległości obserwacji; katalog znaków podaje te wymiary jako dostępne warianty |
| Orientacyjna odległość odczytu znaku 150 × 150 mm | 9 m przy z₀ = 60; 4,5 m przy z₀ = 30 — obliczenie: l = z₀ × h | Wartości wyliczone dla h = 0,15 m na podstawie zależności podanej w materiale projektowym |
| Orientacyjna odległość odczytu znaku 200 × 200 mm | 12 m przy z₀ = 60; 6 m przy z₀ = 30 — obliczenie: l = z₀ × h | Wartości wyliczone dla h = 0,20 m na podstawie zależności podanej w materiale projektowym |
Odległość 30 m i szerokość dostępu 1 m są wymaganiami prawnymi dla obiektów objętych rozporządzeniem. Wysokość montażu samej gaśnicy nie została określona w przywołanym § 33 jedną uniwersalną wartością; należy stosować instrukcję producenta gaśnicy lub uchwytu oraz zachować widoczność, dostęp i ochronę przed uszkodzeniem. Format znaku należy dobrać do rzeczywistej odległości obserwacji i warunków oświetlenia.
Najczęstsze pytania
Jaka może być maksymalna odległość do gaśnicy?
Maksymalna odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy wynosi 30 m. Wymóg określa § 33 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przeciwpożarowego z 2023 r.
Na jakiej wysokości zamontować gaśnicę?
Rozporządzenie nie podaje jednej wysokości montażowej obowiązującej dla wszystkich gaśnic. Należy kierować się instrukcją producenta gaśnicy i uchwytu, zapewniając łatwe zdjęcie sprzętu, widoczność oraz ochronę przed uderzeniem.
Czy miejsce gaśnicy trzeba oznakować?
Właściwym sposobem wskazania lokalizacji jest znak F001 „Gaśnica” zgodny z ISO 7010. Jeżeli gaśnica nie jest widoczna z ciągu komunikacyjnego, można zastosować dodatkowy znak kierunkowy.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 marca 2023 r. — tekst jednolity rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów — ISAP / Dziennik Ustaw, 2023, Dz.U. 2023 poz. 822, § 32–33
- ISO 7010 — F001, Fire extinguisher — International Organization for Standardization, 2011, F001
- Katalog znaków bezpieczeństwa — zasady projektowania i widoczności — BOLD / TabliceBHP, 2019, Katalog PDF, s. 2 i 12
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).


