Zakres przeglądu instalacji gazowej – co sprawdza kontroler

6 min czytania
Zakres przeglądu instalacji gazowej – co sprawdza kontroler

Zakres przeglądu instalacji gazowej obejmuje oględziny przewodów, armatury, zaworów, gazomierza, urządzeń gazowych i ich podłączeń. Kontroler ocenia też warunki wentylacji oraz przewody spalinowe lub powietrzno-spalinowe, gdy należą do wyposażenia urządzenia. Jeżeli przewiduje to zlecenie, wykonuje również sprawdzenie szczelności gazu i wpisuje wynik do protokołu.

Co obejmuje przegląd instalacji gazowej?

Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo budowlane, stan techniczny instalacji gazowych oraz przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych podlega kontroli co najmniej raz w roku. Przepis znajduje się w tekście jednolitym ogłoszonym w 2017 r. Nie jest to więc wyłącznie oględzina urządzenia w kuchni, lecz ocena instalacji i warunków jej bezpiecznego użytkowania.

§ 156 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2022 r. wskazuje, że instalację gazową tworzą przewody za kurkiem głównym, armatura, kształtki, inne wyposażenie, gazomierz oraz urządzenia gazowe. Do tej definicji zaliczają się również przewody spalinowe albo powietrzno-spalinowe, jeśli stanowią element wyposażenia urządzenia gazowego.

W praktyce kontrola instalacji gazowej zakres ustala według rodzaju zasilania, wyposażenia lokalu oraz czynności wskazanych w zleceniu. Roczny obowiązek wynika z Prawa budowlanego, natomiast szczegółowe pozycje do sprawdzenia mogą zostać rozdzielone między protokół instalacji gazowej i odrębny dokument dotyczący przewodów kominowych. Termin kontroli wyjaśnia także poradnik przegląd instalacji gazowej jak często.

Element instalacji Rodzaj kontroli lub pomiaru Dokument będący źródłem wymagania
Przewody, armatura, kształtki i zawory Oględziny stanu technicznego oraz sprawdzenie szczelności, jeśli zakres zlecenia obejmuje badanie szczelności Prawo budowlane, art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c; rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, § 156 ust. 2
Gazomierz i zawór przed gazomierzem Sprawdzenie dostępności, obecności zaworu odcinającego i zgodności usytuowania z wymaganiami technicznymi Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, § 166–168
Kuchenka gazowa i inne urządzenia Ocena sprawności, prawidłowości podłączenia, reduktora oraz przewodu elastycznego; w formularzu kontrolnym kuchenkę wskazano jako osobny element Protokół rocznej kontroli instalacji gazowej zasilanej propanem-butanem, pkt 5
Pomieszczenie z urządzeniem gazowym Ocena wentylacji, dopływu powietrza do spalania, kubatury i wysokości pomieszczenia Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, § 170 i § 172 ust. 3–4
Przewody spalinowe i powietrzno-spalinowe Oględziny w zakresie, w jakim są elementem wyposażenia urządzenia gazowego; odrębnie kontrolowane są przewody kominowe Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, § 156 ust. 2; Prawo budowlane, art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c
Butla LPG, reduktor i podłączenie Sprawdzenie liczby butli, pozycji pionowej, odległości od źródeł ciepła, zabezpieczenia przed uszkodzeniem i prawidłowości podłączenia Protokół rocznej kontroli instalacji gazowej zasilanej propanem-butanem, pkt 5

Wartości i zakres odnoszą się do kontroli okresowej instalacji gazowej w budynkach oraz przykładowego formularza dla instalacji propan-butan. Ocena szczelności, wentylacji i przewodów kominowych może być dokumentowana w odrębnych protokołach, zależnie od rodzaju obiektu i zleconych czynności.

Jakie elementy kontroler ogląda na miejscu?

Podczas oględzin kontroler sprawdza przebieg i stan przewodów za kurkiem głównym, armaturę, kształtki oraz zawory. Przy gazomierzu ocenia, czy urządzenie jest dostępne do kontroli lub wymiany i czy przed nim znajduje się zawór odcinający. Takie wymagania określają § 166–168 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2022 r.

Osobnej ocenie podlegają urządzenia gazowe oraz ich podłączenia. Przykładowy protokół rocznej kontroli instalacji zasilanej propanem-butanem z 2026 r. wymienia wprost kuchenkę gazową, inne urządzenia, reduktor ciśnienia i przewód elastyczny. Kontrola może obejmować sprawność urządzenia, prawidłowość podłączenia, zawór odcinający, reduktor oraz stan elastycznego przewodu.

W instalacji z butlą LPG formularz z 2026 r. przewiduje również sprawdzenie liczby butli, ich ustawienia w pozycji pionowej, odległości od źródeł ciepła, zabezpieczenia przed uszkodzeniem oraz poprawności podłączenia. To odróżnia zakres kontroli instalacji z propanem-butanem od oględzin samego gazomierza w instalacji zasilanej z sieci.

Zakres czynności wpływa na to, jak jest ustalany przegląd instalacji gazowej koszt. Dokumentacja powinna jednak opisywać faktycznie wykonane oględziny i pomiary, a nie ograniczać się do potwierdzenia samej obecności urządzenia w lokalu.

Czy sprawdza się szczelność gazu?

Sprawdzenie szczelności gazu może zostać wykonane, jeżeli badanie szczelności obejmuje zakres zlecenia. W tabeli kontroli przewodów, armatury, kształtek i zaworów wskazano oględziny stanu technicznego oraz sprawdzenie szczelności właśnie pod tym warunkiem. Sam obowiązek rocznej kontroli z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c nie oznacza, że każda czynność dokumentacyjna ma identyczny zestaw pomiarów.

Jeśli kontroler wykonuje pomiar, protokół może zawierać zastosowany aparat pomiarowy oraz wynik oceny. Przykładowy formularz rocznej kontroli instalacji propan-butan z 2026 r. przewiduje także dane obiektu, datę kontroli, informacje o poprzednich kontrolach, wykaz uszkodzeń i nieprawidłowości oraz ocenę, czy instalacja nadaje się do bezpiecznego użytkowania.

Wynik kontroli powinien pozwalać ustalić, czego dotyczyła ocena: przewodów, armatury, urządzenia, podłączenia albo szczelności. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy dla wentylacji lub przewodów kominowych sporządzany jest odrębny protokół.

Kontrolę instalacji gazowej, pomiary szczelności oraz ocenę przewodów kominowych powinien wykonywać uprawniony kontroler; użytkownik nie powinien samodzielnie ingerować w przewody, armaturę ani urządzenia gazowe.

Czy kontroler sprawdza wentylację i komin?

Tak. Art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego obejmuje coroczną kontrolę przewodów kominowych, w tym przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Równocześnie § 170 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2022 r. stanowi, że urządzenia gazowe mogą być instalowane wyłącznie w pomieszczeniach spełniających wymagania dotyczące wysokości, kubatury, wentylacji, odprowadzania spalin i dopływu powietrza do spalania.

Dlatego co obejmuje przegląd gazu w pomieszczeniu z urządzeniem, nie kończy się na palnikach lub zaworze. Kontroler może ocenić warunki wentylacji, dopływ powietrza do spalania, kubaturę i wysokość pomieszczenia. Wymagania dotyczące tych warunków wskazują § 170 oraz § 172 ust. 3–4 rozporządzenia.

Przewód spalinowy albo powietrzno-spalinowy jest oglądany w ramach instalacji gazowej, gdy stanowi element wyposażenia urządzenia gazowego zgodnie z § 156 ust. 2. Przewody kominowe są jednocześnie objęte obowiązkiem okresowej kontroli z art. 62, dlatego wynik oceny może znaleźć się w osobnym protokole kominiarskim.

Najczęstsze pytania

Co obejmuje przegląd instalacji gazowej?

Obejmuje oględziny przewodów, armatury, zaworów, gazomierza, urządzeń gazowych i ich podłączeń. Zależnie od zlecenia wykonywane jest także sprawdzenie szczelności oraz ocena wentylacji i odprowadzania spalin, wymaganych przez § 170 rozporządzenia z 2022 r.

Czy podczas przeglądu sprawdza się kuchenkę gazową?

Tak, może być sprawdzana jej sprawność oraz prawidłowość podłączenia. Protokół rocznej kontroli instalacji propan-butan z 2026 r. wymienia kuchenkę gazową jako osobny element oceny.

Czy kontroler sprawdza wentylację i komin?

Tak. Roczna kontrola z art. 62 Prawa budowlanego obejmuje instalację gazową oraz przewody kominowe, w tym wentylacyjne i spalinowe. Zakres czynności może wymagać osobnego protokołu kominiarskiego.

Źródła

  • Ustawa – Prawo budowlane, art. 62 — Eli.gov.pl, 2017, Dz.U. 2017 poz. 1332
  • Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie — Eli.gov.pl, 2022, Dz.U. 2022 poz. 1225
  • Protokół z okresowej kontroli rocznej instalacji gazowej zasilanej gazem propan-butan — Nadleśnictwo Łomża, gov.pl, 2026, Załącznik nr 6, znak SA.270.2.5.2026

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Małgorzata Kwiatkowska
Małgorzata Kwiatkowska

Redakcja bloga przygotowuje materiały dotyczące BHP, ochrony przeciwpożarowej, armatury, instalacji oraz wyposażenia wykorzystywanego w działaniach ratowniczych i zabezpieczeniach obiektów. Stawiamy na zrozumiałe wyjaśnienia, praktyczne przykłady i treści przydatne w codziennej pracy z systemami technicznymi.